‘जाणवय’

– मनोज कामत

देविदास कदम हांची ही कुड्डया भावराथाच्या विरोधांत बरयल्ली कादंबरी. गांवात चालंत आशिल्ल्यो प्रथा आनी तांचो गांवगिऱ्या वाठारांत रावपी लोकांचेर जाल्लो खोल परिणाम हांगा दिसता. ‘जाणवय’ म्हणल्यार गांवांतले बुदवंत मानिल्ले लोक, तांच्या जाणवायेबगर गांवांतल्या लोकांचें पान हालना. मुरलीधर ताची आवय अनसूया आनी शेतकार बापूय नाराण ह्या पात्रांच्या भोंवती ही कादंबरी वाडटा. अचकीत नाराण शेतांत जोत करतना पडप. तो मेलो म्हूण ताका स्मशानान लासपाक व्हरप पूण ताचें आंग हून लागता म्हूण पळयल्यार तो थंय जितो जावप ही कथावस्तू आसा. गांवातल्या लोकांमदीं भुतां – खेतांचेर विश्वास दवरपाची प्रथा आशिल्ल्यान नाराणाच्या आगांत पिशाच्य आयलां म्हूण गांवच्या म्हालगड्यांनी ताका मारूंक सोदप.  निमाणें जीव वाटोवपाक नाराणान मसणा फाटल्या रानांत पळून वचप.  यत्न करूनलेगीत नाताणाक परतून बायलेनलेगीत घरांत घेवप ना. हो सगळो परिणाम मुरलीधराचेर जावप.आपले आवयक घोव आसतनां रांडावपण सोसचें पडटा हातल्यान ताचे विद्रोही विचार दिसतात.

बरोवपी कदम कवी मनाचो आशिल्ल्यान मदी कवनाय येताय. गांवगिरी भास. काणकोण – कारवारांतलीं सुपुल्लीं उतरां, वाक्यपुंजे, भाशीक कसब दिसता. शिक्षणूच हातल्यान भायर काडूंक शकता पूण प्रथा बदलपाक वर्सां लागतात. शाळेंतलो नायक सरांचो तरणाट्यांचेर जावपी वायट प्रथांच्या विरोधांत परिणाम हांगा दाखयला.दोतोरांच्या माध्यमांतल्यान विद्न्यानीक द्रश्टिकोण मांडपाचो बरोवपी सोबीत यत्न करता. मुरलीधरान शिक्षक जावन तांच्याच गांवात येवन वांगड्याबरोबर समाज प्रबोधन करप. ताका खूब विरोध जावप.  गांवांतल्यो रूढी, परंपरा, देव देवस्पणां हांचें बरोवपी बारिकसाणीन वर्णन करता.  जाणवयाच्या विरोधांतलें हें बंड, विद्रोह. हाचो निमणेकडेन कितें परिणाम जाता तें कळपाक तुमी मुद्दाम ही कादंबरी वाचूंक जाय.

गांवांतल्या लोकांची विचारसरणी बदलतली जाल्यार गरजेचें तें शिक्षण हो मुद्दो बरोवपी सातत्यान फुडें करता.  सोबीत सादी – सोपी भास आपलेपणाची ओढ लायता, पूण कुड्ड्या भावराथान गांवगिरें जिवीत पोखरलेलें पळोवन मन चरचरता.

शिक्षकांनीं वाचपासारकी ही कादंबरी आसा. साबार देखी दिवन दोतोराच्या तोंडांतल्यान समज – अपसमज मांडपाचो यत्न बरोवप्यान केला.  हेर वाचकांनीय ती वाचप गरजेचें.  तुमकां विद्न्यानीक नदर मेळटली.

ही कादंबरी समाजीक, भावनीक, बुद्दीक आनी विद्न्यानीक पावंड्यांचेर पावता. बदलपी विचारांचो प्रवाह दाखयता.

बरोवपी देविदास कदम हो साहित्य अकादेमी पुरस्कार फाव जाल्लो लेखक. ‘दिका ‘ ही ताची पुरस्कृत कादंबरी.  ‘ गांठवल’ आनी ‘ उबंतर’ ह्यो कादंबऱ्यो माजाळी – सदाशिवगड ह्या काळी न्हंयेच्या आलतडच्या लोकमानसाचो आढावो घेतात. साबार लेखकांनी ‘जाणवय’ ही कादंबरी उत्कृश्ट पावंड्याची मानल्या तातूत उदयबाब भेंब्रे ,महाबळेश्वरबाब सैल, मीनाबाय काकोडकार,  दो. जयंतीबाय नायक, कमलाकरबाब म्हाळशी , प्रा. अकल्पिताबाय देसाय आसात.

तर वाचात आनी अणभवात ही कादंबरी ‘ जाणवय ‘.

manojkamat27net@gmail.com

 

AKSHRA
error: Content is protected !!