थळथळेवंचे सर्वय भांगार न्हय!

– शरतचंद्र शेणै

अवतारिका

‘थळथळेवंचे सर्वय भांगार न्हय’ ही म्हणी आमी सर्वांनी आयकिल्या. चोवंचाक चंद दिसच्यो अनेक वस्तू आसाय. जाल्यार त्यो सर्वय वस्तू वास्तवाक चांग आसूका म्हूण ना. लोकांत बंधुमित्रांचेय कार्य अशीच. होड संतोषान आमचे मुकार स्नेहु दाकोवंचीं जनां सर्वय चांग बंधू जावो मित्र जावो आसूका म्हूण ना. थळथळेवंचे अनेक वस्तूंत थाकून भांगार वेगळेंच समजून घेवंका म्हळ्ळेल्या वरी, आमी यथार्थ बंधूंक, यथार्थ मित्रांक वळखून घेवंका जावनु आसा. आमी आजि हांगा अवतरण करचें लघु नाटक होच संदेश तुमचे मुकार दवरता.

पात्रां:

प्रदीप (15) विद्यार्थी
दीपु (15) विद्यार्थी
दिलीप (15) विद्यार्थी
रंजित (15) विद्यार्थी
प्रदीपालो बापूस (45) बैंक अधिकारी
प्रदीपाली आवस (40)
गणेश पै (20) संभाषण मात्र

रंगविधान

एक मध्यमवर्गीय घराचें मुकावेलें कूड. वेदीचे दाव्यान घरांत येवंचें कवड आनी उजव्यान घरा भितर वचें कवड. मागल्यांतुले पागारार एक कलंडर, क्लोक, इत्यादी. एक जनेल. वेदीचेर एक मेज आनी एक कदेल. मेज सगळेंच पांगरून एक होड लुगट आसा. मेजाचे उंचार एक कंप्यूटर आनी एक टेलिफोण.

प्रदीप बेठींच कंप्यूटरार चोवनु कदेलार बेसला. एकवेळा क्लोकारीय दृष्टी घालता. कोणाचे की प्रतीक्षेन आनी स्वल्प चिंतेस्त आसा. वेदीचे दाव्यान कवडाचेर कोण कीं खटखटायता.

प्रदीप : (अलक्ष्य भावान) यो रे!
(दाव्यांतुल्यान दीपु घरा भितर येता.)

दीपु : हाय प्रदीप!

प्रदीप : (अप्रिय भाव) हांगा कवडार धाडावंका नाका म्हूण तुका आतांय कळना वे?

दीपु : (मंदहासान) कळता रे माका! जाल्यार मिगेलो एक स्वभावूच अशी जालो!

प्रदीप : दिलीपाक आनी रंजिताक लागेन हांवें आपयल्याय. एक प्रधान कार्य सांगूक आसा माका..

दीपु : (घरा भितर चोवनु) भितर कोण नाय वे?

प्रदीप : कोण नाय! (अलक्ष्य भाव) तान्नी कोची व्हारडिकेक गेल्यांय. उडिदा मुहूर्त थाकून वांटो घेवंका खंय!

दीपु : (आश्चर्यान) तूं गेलोना इत्या?

प्रदीप : ओ, मिगेलें इतें आवश्य?!

दीपु : तुका येंवचाक सांगलेंना वे तान्नी?

प्रदीप : सांगतालीं. निर्बन्ध करतालींय. माका स्वल्प शिकूक आसा म्हूण सांगीलें..

दीपु : अशी अम्मा बप्पा लागी फटी सांगूक तुका कशी जाता प्रदीप?!

प्रदीप : (अप्रिय भाव) ओ, एक अम्मा बप्पा!

दीपु : तशी सांगूनाका रे! इतूलें स्वातंत्र्य तुका दिताय मू तीं!

प्रदीप : तूं कांय आतां उपदेश दिवंचाक आरांभूका नाका!
(वेदीचे दाव्यांतुल्यान दोग जाण चेले येताय. स्वल्प धनिक घराचे. आधुनिक भेस – जीन्स, टी शर्ट बी.)

दिलीप : (हात उबारून विश करून) हाय!

रंजित : हाय गाइस!
(प्रदीप उठून तांचे लागी सरून संतोषान विश करता.)

प्रदीप : हाय, दिलीप! हाय, रंजित!

दिलीप : इतें की आजि विशेषु?!

रंजित : सारप्राइस पार्टी बी वे!? इतें की सेलेब्रोशन?

प्रदीप : तें कांय न्हय. एक प्रधान कायरें माका तुमचे लागी सांगूक आसा. तुमगेलो अभिप्राय कोळका.

दिलीप : तुगेलें नवें नाटक बी तयार जालें वे?!

रंजित : खंयीय चान्स बी मेळ्ळें वे तुका?! बेस्ट!!

प्रदीप : (आश्चर्य) एं, तुका कशी कळ्ळें?!

रंजित : सत्य वे तावळी?! हांवें साबाव निमगिल्लें तं!

दीपु : (हुसक्यान) तावळी तुगेली शिकवण?

प्रदीप : हांवें शिकवण राबोवंचाक निश्चय केलो..

दीपु : आनीक?!

प्रदीप : हांव चेन्नै वचाक वता. थांगा तं मिगेली भावी आसा..

रंजित : चेन्नै वचून इतें करूक वता?

प्रदीप : (मन्दहास) एक गॅस करी रे!

दिलीप : तें तं चान्स मेळ्ळें म्हूण सांगिल्लें!! अडिपोळी!!

प्रदीप : (मन्दहास) व्हय, एक नवें टीवी सीरियल धरताय आसा. माका तांगेलें ओफर मेळ्ळें!

दिलीप : तें कशी मेळ्ळें? तुवें एप्लै केलेंलें वे? आमी नेणतीलें?!

प्रदीप : कांय होप नाशिल्लें रे. तें दिकून तुमचे लागी सांगलेंना. तुमी माका खेळ करतले आशिल्ले!

दीपु : तूं तांका कोणाकय वळकता बी वे? चेन्नैचे?

प्रदीप : आमगेले स्कूळ डे आघोषाक मुख्यातिथी जावनु आयलोलो मू? तागेलें तं फोण आयलेलें..

रंजित : ओ, राजकुमार वे? तो होड फेमस मू! रियली ग्रेट!!

दिलीप : तावळी सारप्राइस पार्टी म्हूण आमी सांगिल्लेंय सत्य जालें! केद्दाण कीं तुगेलें ट्रीट? हार्टी कनग्राट्स!

दीपु : तुगेलीं अम्मा बप्पा इत्तें म्हण्टाय?

प्रदीप : (अप्रिय भाव) ओ, एक अम्मा बप्पा!

रंजित : अम्मा बप्पान कांय असले कार्यांत अनुवाद दिवुन्ना! डिग्री भितर शीक शीक शीक म्हूण तं तीं सांगतलीं!

दिलीप : आमी सांगूका बी वे तुगेले अम्मा बप्पा लागी?

प्रदीप : तें कांय नाका! माका तुमगेलो अभिप्राय तं जावंका. तुमी इतें म्हण्टाय?

दीपु : म्हालगड्यांक न्हय वे हाजें चांग बल्लाव आमचा पशी कळतलें?

प्रदीप : तान्नी कशीय जाल्यारीय अनुवाद दिवुन्ना! तें सोडी! तुमी इतें सांगताय?

रंजित : हांव डबल ओके म्हूण सांगन! तुका तांतूं तं भावी आसा. तुगेले नाटकान आनी अभिनयान तं आमगेले स्कूळाक प्रथम पुरस्कार मेळ्ळा!

दिलीप : तें व्हय रे! शिकवणेंत तुका तशी भावी आसा म्हूण दिसना. मात्स मास्तरान तें कायरें पयरी क्लासांत सांगिल्लेंच मू!

प्रदीप : मात्स मिगेलें शत्रू रे! आनीकय तांतूं पडल्यार माका पिशें लागतलें!

दीपु : हें वर्ष कंप्लीट पुणीय करि रे! ताका सरी वेळ मेळना वे?!

प्रदीप : हें एक चान्स गेल्यार मागीर मेळचीना! एसेसेल्सी मागीर जाल्यारीय बरोवनु काड¬ात..

दीपु : केदाण कीं तुका वचूका?

प्रदीप : फाल्याच वचूका..

रंजित : कशी की यात्रा? ट्रेन की फ्लायट?

प्रदीप : ट्रेन  तं..

दीपु : तुजे ओटू कोण वता?

प्रदीप : कोण ना! एकलोच वता..

दीपु : प्रदीप, एक कायरें निमगीतां, तूं अम्मा बप्पा लागी सांगूनातिल्लें               वे वचाक वता?

रंजित : सांगल्यार इतें, सांगलेंना जाल्यार इतें! न्हय रे?

दिलीप : तुका तांचे तोंडाक चोवनु सांगूक प्रयास जाल्यार एक बर्प बरोवनु दवरल्यार जावना वे?!

प्रदीप : तें तं हांव करूक वता..

दीपु : तें सम न्हय रे! सांगून निमगून वचें न्हय वे चांग? तांगेले वळकीचे कोणय मनीष थांगा आसूकय पुरो..

प्रदीप : तें कांय नाका! हांवें तुमचे लागी सांगील्यां… तुमी तं मिगेले मित्र!

दीपु : माका तें चांग दिसना रे! अम्मा बप्पाक दुकोवंचें सम न्हय!

प्रदीप : दीपु, तूं इतें जाण रे? तीं मिगेलीं अम्मा बप्पा न्हय! हांव तांगेलो पुतूय न्हय! माका तान्नी adopt केलोलो तं.. अनाथाश्रमांत थाकून! हांव orphan रे, अनाथ!

दीपु : इतें पिशें रडता रे तूं?!

दिलीप : कायरें सत्य तं. माका कळतालेंय तं..

रंजित : तूं कशी जाण?!

दिलीप : हें कायरें मिगेथंय एक दिसा अम्मा बप्पा उलयतालीं..

प्रदीप : हांवें आठव्यांत शिकतना तान्नी दोगांनीय मेळनु मिजे लागी सांगिल्लें तं. कोणा लागी सांगूका नाका म्हणूय सांगिल्लें..

दीपु : तशी जाल्यारीय इतें रे? अम्मा बप्पालो स्नेह तीं तुका दिताय न्हय वे?

प्रदीप : जाल्यार केद्दाण पर्यान दितलीं? माका कांय शिकवण येना. एसेसेल्सी परीक्षा पास जातलो वे म्हूण सरी खात्री ना!

रंजित : तें सत्य तं. तुका सामथ्र्य आशिल्लें कायरें तूंच जाय वेंचून काडूक! तुका आमगेलें सप्पोर्ट आसा रे..

दिलीप : म्हूण सांगून दुड बी निमगीशी! (होडान हासता) हा! हा!

दीपु : हासूचें कायरें न्हय हें..

दिलीप : जाल्यार तूं रडून बेस रे! (कोपान) एक कार्याकय तूवें सप्पोर्ट दिवन्ना! कसलो मित्र रे तूं?

प्रदीप : झगडूनाकाय साबाव! हांवें निश्चय काडलो. आनी येता तशी दिकूं!

दिलीप : Ok! तावळी वेगळें कांय ना जाल्यार आमी वताय. Best Wishes!

रंजित : All the best to you, my friend!
(दिलीप आनी रंजित दोगांय हात हालोवनु दाकोवनु विदा सांगून वेदीचे दाव्यांतुल्यान वताय.)

दीपु : तूं वचे कडेचें विलास आनी फोन नंबर दी..

प्रदीप : (मेज दाकयता) मेजेर आसा रे. बरोवनु काडि..

(दीपु कदेलार बेसता आनी एक कागता कुटक्यार बरोवनु काडता. तो पोकटांत घालता आनी उठून वता.)

दीपु : हांव वता रे! तूवें अम्मा बप्पा लागी सांगूका म्हूण तं माका सांगूक आसा. वळकि नातिल्ले कोणाचेरीय तशी पूर्ण विश्वास दवोरनु वचें चांग न्हय… सम न्हय…
(ताणे वचून जावनु प्रदीप विचारांत जाता आनी कूडांत अशी तशी लातीयो घालता.)

प्रदीप : (आत्मगत) ताणें माका  wish सरी केलेंना! (चिंतिता) उपदेश दिवनु गेला! वचो, वचो.. भावींत हांवें नांव जोणु येतना इतें उपदेश दिता म्हूण चोवूं!
(मेजेवेले फोनार long ring आयकता. तो लागी वचून फोन स्पीकरार घालता आनी फोना मुकार राबून तांतूं उलयता.)

प्रदीप : हलो!

फोन : हलो, पी. के. प्रदीपालें घर वे?

प्रदीप : व्हय, प्रदीप तं उलयता.

फोन : व्हय वे! मिगेलें नांव गणेश पै. माका तुजे लागी एक कायरें प्राइवट जावनु सांगूक आसा! सांगूयात वे?

प्रदीप : सांगाय मामू, हांगा लागी कोण ना..

फोन : तूं चेन्नै वचाक वता म्हळ्ळेलें सत्य वे?

प्रदीप : (आश्चर्य, हुसको) एं! कोण सांगीलें? तुमी कोण कीं?

फोन : तुजे वरीच चेन्नै गेलोलो एक मूर्ख तं हांव. दोनि वर्षांक थांगा कष्टकर जीवित सारून आतां कशीय कोरनु हांव गांवांत पावलां. तुगेलें कायरें थांगा सांगताय हांवें आयकिलें. तुकाय फटवण पडूक नज म्हूण तं हांव अशी तुका उळदून सांगता..

प्रदीप : (हुसको) मामू, माका राजकुमार सारान स्वयं उळदिला तं!

फोन : (तुच्छ भाव) राजकुमारू?! राजकुमार न्हय तो, राहुकुमार! कळता वे? साबाव फटवण! धावनु भोवनु दंद करूक एक दंदेली तं ताका जाय! तें दंद तं तुका थांगा राकून राबील्यां! साबाव जन्मु व्यर्थ करूक वचूनाका रे पुता!

प्रदीप : मामाक कशी कळता हें कायरें?

फोन : हांव तांगेलो दंदेली आशिल्लो रे! तुजें नांव घेवनु तो राहुकुमार उलयता हांवें मिजे कानान आयकिलें! तागेले उतरार वशी पुता, वशी!
(फोन निशब्द जाता.)

प्रदीप : मामू! हलो! (चिंतिता) मामान फोन दवरलें म्हूण दिसता!
(चिंतेंत बुडून एक दोन लातीयो घालता.)

प्रदीप : (आत्मगत) हो, आतां होड कष्ट जाले मू! इतें कोरका म्हूण कळना जालें! ह्रा मामान सांगिल्लें सत्य आसूका. (चिंतिता) हां, आतां पुणीय कळ्ळेलें चांग जालें..
(संथ चमकून मेजे लागी येता. कदेलार बेसता. तावळी हात लागून मेजेवेलें पेन खालाक पडता.)

प्रदीप : ओ, मिगेलें पार्कर पेन! बप्पालें गिफ्ट आशिल्लें हें!
(पेन काडूक खालाक बावगून बेसता. पेन काडून संथ चोयता. ह्रा वेळार वेदीचे दाव्यांतुल्यान प्रदीपालो बप्पा आनी अम्मा येताय. भितर येवनु जावनु तीं अशी तशी चोयताय. प्रदीप मेजेचे ह्रा तांतूं बावगून बेसलेल्यान ताका तीं दिकनाय.)

बप्पा : (अम्मा लागी आखांतान) तो फाले तं वचाक वता म्हूण नवें दीपु सांगतालो? आजीच गेलो बी वे?!

अम्मा : (हुसक्यान) ना, ना, तागेलीं पापास भायर आसाय मू! तो भितर बाथ रूमांत बी आसतलोच!
(मेजे लागी खालाक बावगून बेसलेले प्रदीपाक अम्माबप्पालें संभाषण आयकूयेता. तांगेलो आखांत आनी हुसको पळोवनु तागेले तोंडाचेर वेगवेगळे भाव प्रकट जाताय. तो उटावंका की नाका म्हळ्ळेले विचारान आसा. जाल्यार उटायना.)

बप्पा : (आश्वासान) देव पावलो! दीपून मिगेलें mobile  नंबर उडगास करून आतांच कळयलें दिकून चांग जालें..

अम्मा : (कांपर्या ताळ्यान) देवा, मिगेले चेरडाक राक! ताणें इंजिनीर जावंका म्हूण जावो, वकील, डॉक्टर जावंका म्हूण जावो माका आग्रह ना. सबसूब वाडून संतोषान राबल्यार मात्र पुरो..

बप्पा : ताका acting शिकूका जाल्यार तें शिकूक वचो! हांवें कांय आड राबुन्ना!

अम्मा : तसली शिकवण आशिल्ले कडे तुमकां transfer मेळना वें?

बप्पा : व्हय, मेळतलें! तागेले मनांत इतें की जाल्यार आमकां तें करूं. कांय अडचण ना! तूं एक उळदी ताका, निमगूया.

अम्मा : (भितर तोंड करून कांपर्या ताळ्यान) पुता, प्रदीपा..

बप्पा : (होडान) आरे प्रदीप! मेजेचे आड आशिल्लो प्रदीप संथ उटायता. मातें उबारना. हातांत पेन आसा. तोंडार अपराध भाव.

प्रदीप : (गागेता) हांव.. हांव हांगा आसा..

(कदेलाक घूवनु संथ तांचे लागी वता.)

अम्मा : इतें रे पुता हें आयकतां?! आमकां तूं नातिल्लें वेगळें कोण आसा? (दोळे पुशीता)

बप्पा : (शांत भावान) आमी अमसरान कांय कोरका नाका. तूं एकलोच जावनु खंय वचेंय नाका.

प्रदीप : (मातें उबारना) हांव.. हांव खंयीच वचना! होडि चूकि जातली आशिल्ली. देवान माका राकीलो..

बप्पा : हो, आयकून आश्वास जालो! हें इतें की हातांतूं? पेन वे?

प्रदीप : व्हय, बप्पान दिलेलें पार्कर पेन तं. चुकून खालाक पडलेंलें. जाल्यार कांय जालेंना, भाग्य!

बप्पा : (हासता) व्हय, भाग्य! आजि आमगेलो भाग्या दीसूच! न्हय वे?

(तेगांय होडान हासताय. ह्या वेळार वेदीचे दाव्यांतुल्यान दीपु भितर येता.)

दीपु : (तांगेले संतोषांत वांटो घेता) इतें की पेन घेवनू? नवें नाटक बी बरयता वे?!
(सर्वय परतून होडान हासताय.)

प्रदीप : नवे नाटकाचें नांव मेळ्ळें!

बप्पा : इतें की नांव?

प्रदीप : ‘थळथळेवंचे सर्वय भांगार न्हय!’

बप्पा : चांग! बहु चांग! (पुताक अनुमोदन करून हात वाजीता)
(अम्मा आनी दीपू संतोषान हात वाजीताय. यवनिका देंवता.)

saratchandrashenoi@gmail.com

AKSHRA
error: Content is protected !!