Vol-1 No-1

Issue – Vol-1 No-1



   घोटेेर :  मनोज नरेंद्र कामत

  यादी धुवरा खिणाच्यो :  रमेश साजु घाडी 

  सार्थक जातलीं सपनांय :   एन. बालकृष्ण मल्ल्या

 हांव आनी म्हजी आल्तार :  वल्ली क्वाड्रस

 हे सूर्याशरतचंद्र शेणै

 अशें म्हजें घरआर.एस.भास्कर


मम्मीकुमूद भिकू नायक

आशेचे पावलस्मिता प्रभू चोडणेकार


आदर्श जीवनाची एक देख – पी जी कामतपय्यनूर रमेश पै


वल्ली क्वाड्रस हांची “सुकती भरती” :  उदय म्हांबरो


हम गाँधी बनबई :  Prem Mohan Mishra



വിഭ്രമം  :  കുമ്പളങ്ങാട് ഉണ്ണിക്രിഷ്ണ

ഒരിട :അനുപ്രിയ എ കെ

സാധു സംരക്ഷണം. : പി. കെ. ൻ. പണിക്ക



नदी : प्रफुल्ल शिलेदार

अर्धं डिजिटल: प्रफुल्ल शिलेदार

आदि आणि अंत : प्रफुल्ल शिलेदार

दगड : प्रफुल्ल शिलेदार

जोखीम पत्करून : प्रफुल्ल शिलेदार



ਕਾਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ

ਡਰ ਭਜਾਉਂਦਿਆਂ

ਹਊ ਸਿੱਪਣ ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਮੇਲਦੀ ਫਿਰੇ ਹਰ ਰਾਤ

ਡਰ ਲਾਗੇ ਆਉਂਦਿਆਂ



ஞாபகங்கள் : வைகைச் செல்வி

ஸ்ரீ பத்மனாபம் : கலாப்ரியா


செப்டிக் : சிவசங்கரி





అతనలానే… : కె. శివారెడ్డి

జ్ఞాపకాల్ని పారేయకూడదు :   ఆశారాజు


పాంచాలమ్మ పాట : స.వెం. రమేశ్‌

సేద్దెగాడు  : సన్నపురెడ్డి వెంకటరామిరెడ్డి


Into English





OLD AGE  (from Sindhi)

DELUSION  (from Malayalam)

FOR  A  SPACE (from Malayalam)


Seeking shelter (from Punjabi)

The Pickle Jar (from Punjabi)

Amritsar Then and Now  (from Punjabi)


SEPTIC  (From Tamil)

 Into Hindi


हे सूरज (from Konkani)


 संगी तविद्वान (from Tamil)

एक कदम आशा की ओर…. (from Konkani)



Amritsar Then and Now


Amritsar is a strange city
Alive in tales and fables
Throbbing in memories
But absent in real life

After long years I am passing through its narrow lanes
DhabKhatikan…ChhaikhoohiChaunk… Bazaar Baansan…                                                                         Loon Mandi
I want to hear the rickshaw pullers and tongawalas say:
‘Take care Khalsaji…‘Watch out Sahab’…‘Hold on Bhaiji’
‘Let me pass Lalaji’… ‘Move away my friend’
As they weave their way through flocks of sheep, donkeys,
Piles of sugarcane sticks, pedallers, carts
without hitting, hurting or trampling on anything or anyone
So well-spoken and polite they sound asking them to move aside with deference and endearment

To the old women folk they say
‘Move away you precious one… ‘Just a minute you lucky woman’… ‘Mind your steps O’ mother of sons’… ‘Save yourself, may you live long’…
Tongawalas would egg on their horses as they uttered of open or secret ties with the grandmothers of the animals what creative use of language…strangely magical
But now neither those rickshaws… nor rickshawalas… Neither tongas, gigs… nor those tongawalas
I feel like purposle colliding with someone or something in the hope that I will hear some sweet words
But what I hear is just noise
Meaningless…Makeshift/Loveless…Alien/Dry…Dull… Vague
On reaching home I will read once
again Chandradhar Sharma Guleri’s story ‘Usne  KahaThha’  So that I may meet…Amritsar of old.

The Pickle Jar


This time returning home
I reached late at night
Mother was asleep having
waited long  the whole day

I looked at the home she
had renovated and
know not when
I woke up late afternoon

Mother told me many people
had come to see me

She slept only at dawn
and is snoring in deep sleep
you see him later… she told them

Mother was upset with me
I was getting ready to go
To the launch of my poet friend’s book

She face was now stretched tight
You have not come to meet me
Go be with your friends
and mark your presence as poetry readings
You behaved just so last time too

Late night I did not even come to know
When friendships expanded into rivers
Next day I had to go back
So much work awaited me in the Capital

On waking up next morning
I asked her for some toothpaste
“I don’t keep any paste at home
You see I am toothless now
A bit Alum is there on the washbasin”

I switched on the geyser and she said,
“ I usually bather with cold water and
If needed I warm water on the stove”

On getting ready
I opened the fridge
but there was no chilled water
probably Mother didn’t drink chilled water

The mirror was not large enough for
tying my turban, I could hardly see

The paranthas for breakfast dripped
with ghee and even though she insisted
I could eat only have a parantha

I had come to meet only you
Time was less and I had do see friends
I am afraid to say this to Mother…

As I leave
Mother brings the old Pickle Jar
Handing it to my driver, she tells me:
‘Give it to your wife
Take it carefully

It is a keepsake from my father
After I got married, he bought it
from Mai Seva Bazaar for me’

My driver steers the car slowly
Afraid that Mother’s Pickle Jar
Should not break

Sitting in the car I think that
I will tell my wife if she
makes pickle this season
She should put it in this jar

As I enter my home, my wife says,
‘What is this you have brought now
The house is full of books… and more junk
And I don’t know how to make pickle…

Like other old things in the home
This Pickle Jar will
be a reminder of my elders
whether pickle is made or not…

Seeking shelter


So many Buddhas exist right there in his home
There’s no need to go out to the forests for Nirvana

In an alcove in the home is placed
the big-bellied laughing Buddha
to keep away the evil spirits
So many slender elongated Buddhas
are placed on the mantelpiece to
wish him an auspicious journey
before he steps out of the abode

So many more Buddhas lost deep in meditation
One calm and lost in thought beneath the peepul tree
Another sitting in sad reflection by the rivulet
Yet another silent of seeing sorrows of many hues

Besides these there is also the sleeping Buddha
who knows it all even in deep slumber
Often she awakens the Buddha in my being
turning the wheel of universal ideals to
tell me of the four noble truths
She also explains to Rahul the
mysteries of the middle path

But Rahul and I have never listened to her
In fact, so often we disturb her attention
and interrupt her long  penitence
She is not Yashodhara of the palaces
nor the beggar woman of Buddhist refuge
she roams not in the faraway jungles
nor does she leave the home
Yet she does the dedicated practice
for which I leave my home and hearth

So simply she has attained salvation
without making  a show or sound
Her silence echoes the ultimate wisdom

Go to the Buddha* for shelter…!
Go to the truth for refuge…!

Buddha here means supreme intellect

ਡਰ ਲਾਗੇ ਆਉਂਦਿਆਂ


ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ

ਇਸਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਮਗਰੋਂ

ਤੈਅ ਹੈ ਮੈਂ ਲੱਕੜਬੱਗੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ

ਉਸਦੇ ਖ਼ੌਫ਼ ਤੋਂ ਡਰਿਆਂ


ਉਸਦੀ ਸਫ਼ੇਦ ਦਾੜ੍ਹੀ ਮੁੱਛਾਂ ਭਰਵੱਟਿਆਂ

ਰਿਮ ਲੈੱਸ ਫਰੇਮ ਦੀ ਐਨਕ ਵਿਚਲੀ ਨਜ਼ਰ

ਵਾਣੀ ਵਿਚਾਰ ਵਿਹਾਰ ਸੋਚ ਤੋਂ ਡਰਿਆਂ


ਲੱਕੜਬੱਗਾ ਹੁੰਦੈ ਐਨ ਕੱੁਤੇ ਜਿਹਾ

‘ਕੱਲਾ ਪਛਾਨਣਾ ਔਖੈ

ਪਛਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦੈ ਪਰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ‘ਚ



ਕੁੱਤੇ ਜਿਹੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰਤੀ ਭਰ

ਬਹਾਦਰੀ ਤਾਂ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ

ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਸਾਹਮਣਿਓ ਨਹੀਂ ਕਰਦੈ ਹਮਲਾ


ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੈ ਲੋਕ ਸਮਝਦੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁੱਤਾ ਹੀ

ਧੋਖੇ ਹੀ ਧੋਖੇ ‘ਚ ਆ ਜਾਂਦੈ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ

ਚੁੱਪਚਾਪ ਮੌਕੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੈ

ਬੱਸ ਜ਼ਰਾ ਅੱਖ ਬਚੀ…

ਬੱਸ ਜ਼ਰਾ ਨਜ਼ਰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਹੋਈ…ਤੇ…ਤੇ


ਜਦ ਤੁਰਦਾ ਤਾਂ ਕਿੱਚ ਕਿੱਚ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ

ਲਾਗੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਐਨ ਕੁੱਤਾ ਲੱਗਿਆ

ਪਰ ਉਹ ਲੱਕੜਬੱਗਾ ਹੀ ਸੀ


ਡਰਿਆ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ

ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਭੈਅ ਤੇ ਭੌਂਕ ਡਰਾਇਆ


ਫ਼ਿਕਰ ‘ਚ ਹਾਂ ਕਿਤੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਨਾ

ਹੋ ਜਾਵੇ ਪੈਦਾ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਇਕ ਹੋਰ ਲੱਕੜਬੱਗਾ…!


ਹਊ ਸਿੱਪਣ ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਮੇਲਦੀ ਫਿਰੇ ਹਰ ਰਾਤ


ਸੱਭ ਨੁੱਕਰਾਂ ਕੋਣਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜਿਤਾਉਂਦੀ

ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਤੁਰ ਜਾਂਦੀ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਮੇਰਾ ਮੱਥਾ ਚੁੰਮ

ਅਗਲੀ ਰਾਤ ਦੁਬਾਰਾ ਪਰਤ ਆਉਣ ਲਈ


ਚੰਗੀ ਨਿੱਭ ਰਹੀ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਹਊ ਸਿੱਪਣ ਸੰਗ…!

ਡਰ ਭਜਾਉਂਦਿਆਂ


ਬਚਪਨ ‘ਚ ਰਾਤੀਂ ਜਦ ਕਰਦਾ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ

ਮਾਂ ਦਿੰਦੀ ਕਈ ਭੈਅ ਡਰਾਵੇ ਹਦਾਇਤਾਂ

‘ਸੌਂ ਜਾ…ਗਲ਼ੀ ‘ਚ ਹਊ ਸਿੱਪਣ ਘੁੰਮ ਰਹੀ’

ਡਰਦਾ ਮੈਂ ਦੁਬਕ ਜਾਂਦਾ ਰਜਾਈ ‘ਚ ਮੂੰਹ ਦੇ


ਆਉਂਦੀ ਰਹੀ ਸੁਪਨਿਆਂ ‘ਚ ਹਊ ਸਿੱਪਣ

ਸੁੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਜਦ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸੁਸ਼ੁਪਤੀ ਨੀਂਦੇ

ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਥੱਕਿਆ ਹਾਰਿਆ


ਅਜੀਬ ਵਿਡੰਬਣਾ ਇੰਨ੍ਹੀ ਦਿਨੀਂ

ਜਾਗਦਿਆਂ ਵੀ ਹਊ ਸਿੱਪਣ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਹਰ ਪਲ

ਚੁੰਨੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉੱਭਰਿਆ ਮੱਥਾ ਚਿੱਬਾ ਮੂੰਹ ਫੀਨਾ ਨੱਕ

ਸਿਆਹ ਕਾਲ਼ੇ ਵਾਲ਼…ਲੰਮੀਆਂ ਗੁੱਤਾਂ

ਖੱੁਲ੍ਹਾ ਟਾਕੀਆਂ ਵਾਲ਼ਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਿਰਮਚੀ ਚੋਗਾ

ਗਲ਼ੇ ‘ਚ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਂ

ਅਕੀਕ  ਲਾਜਵਰ   ਨੀਲਮ  ਮੂੰਗੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ੇ


ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾਵੇ ਦੇਂਦਾਂ

ਘਰ ਅੰਦਰਲੇ ਭੂਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ

ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼…

ਕਾਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ



ਬਾਹਰ ਕੁੱਤਾ ਰੋ ਰਿਹੈ

ਅੰਦਰ ਕੁੱਤੇ ਜਿਹਾ ਕੁੱਝ


ਮੁਕਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾਂ

‘ਨਿਰੰਤਰ ਮੌਤ, ਦੇਹ ਦੇ ਖੀਣ ਹੋਣ ਦੀ ਪਰਾਕਾਸ਼ਠਾ’


ਭੂਮਿਕਾ ‘ਚ ਅਜੇ ਰੋਣਾ…ਰੋਣ ਉਪਰਾਂਤ ਫਿਰ ਰੋਣਾ


ਭਵਿੱਖ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਿਆਂ

ਸੌਂ ਗਿਆ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖੀਂ ਮੇਰੀਆਂ


ਸਵੇਰੇ ਉਠਦਾਂ…ਵਰਤਮਾਨ ਪੱੁਛਦੈ

ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹੈ ?


ਉਸਨੂੰ ਉੜਨ ਖਟੋਲੇ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾਂ

ਕਹਿੰਦੈ ਮੈਨੂੰ…ਬੁੱਕਲ਼ ‘ਚ ਲੈਂਦਿਆਂ

‘ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾਂ’


‘ਮੰਗਿਆਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਮੌਤ…

ਜਦੋਂ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ’


ਬੜੀ ਦੇਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ ‘ਮੌਤ ਦਾ ਪ੍ਰਵਚਨ’ ਖ਼ਿਲਾਅ ‘ਚ

ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਣਕਿਆਸਿਆ ਮਧਿਆਂਤਰ


ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਦਾ ਅੰਤ ਕਦੋਂ ਹੋਣਾ…

ਉਡੀਕ ਰਿਹਾਂ ਗੰਗਾ ਕਿਨਾਰੇ ਖੜ੍ਹਾ ਵਹਿ ਰਹੇ ਪਾਣੀ ਦੇਖਦਾ…!

സാധു സംരക്ഷണം

– പി. കെ. എൻ. പണിക്കർ

 പരിത്രാണായ സാധൂനാം                        
വിനാശായ ച ദുഷ്കൃതാം 

കൃഷ്ണാ, ഞാൻ നിൽക്കുന്നത്
ഇവിടെ, ഈ ഭൂമിയിലാണ് –
എൻറെ ചെവിയിൽ മുഴങ്ങുന്ന കാഹളം
നിൻറെ ശബ്ദമാണ് –
നിൻറെ വാക്കുകളിലെ മുഴക്കമാണ് –
യുഗയുഗാന്തരങ്ങളായി ഞാൻ
കേൾക്കുന്ന ശംഖനാദം.
ജന്മമെടുത്ത മഹാരഥന്മാരെല്ലാം
ആവർത്തിച്ചാവർത്തിച്ച് പറഞ്ഞതും
ഇതേ മന്ത്രമല്ലേ –
സാധു സംരക്ഷണത്തിനായി
ആയുധമെടുക്കുക, യുദ്ധം ചെയ്യുക.

ഏന്നിട്ടുമെന്തേ കൃഷ്ണാ
ഇവിടെ, ഈ ഭൂമിയിലിങ്ങനെ,
സാധു സംരക്ഷണം ഒരു മരീചികപോലെ,
അകലെ, അകലെ മാത്രം?

ഞങ്ങൾ പുതിയ പുതിയ ആയുധങ്ങൾ
നിർമ്മിച്ചു; പടക്കോപ്പുകളൊരുക്കി;
പുതിയ പുതിയ ദാർശനികയുക്തികൾ
കണ്ടെത്തി; പല പല കൊടിക്കീഴുകളിൽ
സംഘടിച്ചു പൊരുതി;
എന്നിട്ടുമെന്തേ കൃഷ്ണാ,
ഇവിടെ ഈ മനുഷ്യസമൂഹം ഇങ്ങിനെ?
സാധു സംരക്ഷണം ഒരു കടങ്കഥപോലെ,
അകലെ, അകലെ മാത്രം?

മഹാരഥന്മാർ പലരുടെ
ആത്മശുദ്ധിയില്ലാത്ത പരിവാരങ്ങൾ
സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, രാഷ്ട്രീയ
മിഥ്യാവലയങ്ങളിൽ പെട്ടുപോയ ഞങ്ങൾ
മുന്നോട്ടുള്ളവഴി  ഏതെന്നറിയാതെ
തികഞ്ഞ ചിന്താക്കുഴപ്പത്തിൽ
മുങ്ങി മരിക്കുകയാണ്, കൃഷ്ണാ..

ഇനി യുദ്ധം ചെയ്യാൻ

സാധു എന്ന വാക്ക്
ഞങങളുടെ അകരാദികളിൽ നിന്ന്
നിർമാർജ്ജനം ചെയ്യാൻ
ഒരു പുതിയ യുക്തി
നീ തന്നെ ഉപദേശിച്ചാലും, കൃഷ്ണാ.

സാധൂനാമ വാച നിഘണ്ടുവേ
ത്യക്തായ സഹായം പ്രാപത്യം

To read the English translation of this poem :

Prayer of the disillusioned

Malayalam Original by : പി. കെ. എൻ. പണിക്കർ
Translation by :  P.K.N.Panicker 

Paritraanaaya Saadhoonaam
Vinasaaya cha Dushkrithaam.*

Krishna, I am positioned here
on this earth.
The trumpets falling on my ears
are in your voice –
Are the sounds of your battle drums,
the sound of the Conch
that I hear epoch after epoch.

All the great teachers came after you too
repeated the same sacred hymn –

‘For the protection of the downtrodden
and destruction of the evil doers
take weapons and fight.’

Even so, why is it Krishna
that protection of the down trodden
remains a mirage –
farther away, in the distance.

We built new and newer weapons,
assembled arms and ammunition.
We conceived many theories,
social, economic and political,
United we under banners different
and fought;
Even so why is the human society like this –
protection of the downtrodden
like a fairy tale –
farther away, in the distance.
We who have been trapped
in the fictitious circles
of the characterless followers
of many a great ones
get drowned
in the pool of confused thoughts
not knowing the path forward.

We are exhausted and tired
to fight any more, Krishna.

To erase the word ‘sadhu’
from our dictionaries
you may kindly advise us
a new logic, a new path.
Saadhoonaama vaacha nighanduve
 thyakthaaya sahaayam prapatyataam

To read this poem in Malayalam :  http://www.akshra.org/%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A7%E0%B5%81-%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B0%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/

error: Content is protected !!